Ana Sayfa

EKONOMİ

Seyahat ve Yaşam

Sanat-Kültür-Tarih

SPOR

İşletmede Verimlilik

İşletmelerde İSG

TEKNİK BİLGİ ve ÇÖZÜMLER

Haberler & Duyurular

BLOG

Resim ve Karikatürler

Kayıt

İletişim
Hoşgeldiniz!
GÜNLÜK YAŞAM
KUANTUM FİZİĞİ
BİLGİSAYAR&PROGRAM
KLASİK BİLİM
AYDINLATMA&IŞIK
CEP TELEFONLARI
Mayıs, 2014
Temmuz, 2014
Ocak, 2015
Şubat, 2015
Haziran, 2015
Temmuz, 2015
Şubat, 2017
LED'lerle Aydınlatma konusunda zihin karışıklığımızı gideriyoruz.


LED ampullerle yapılacak aydınlatmalarda %75 ila %80 civarlarında enerji tasarruflarından bahsedilmektedir. Bunlar doğru ise LED'lerle aydınlatma nerelerde ve nasıl uygulanabilir, inceliyoruz.





LED ile aydınlatma denilince herkesin zihninde farklı şeyler canlandığını tahmin etmek zor değil. Öncelikle çoğunluğun aklına şerit LED’ler geliyordur çünkü bunlara artık hemen her vitrinde sıkça rastlıyoruz.  Şerit LED’leri daha sonra ayrıntılı olarak inceleyeceğiz, Kısaca söylersek, bunların ev, büro ya da işyeri aydınlatılmasında kullanılmasından çok, dekoratif amaçlarla kullanılmaları daha doğrudur. Tabii bu kullanım şekli bir aydınlatma tarzı olarak seçilirse sorun yoktur ama burada bahsedilen aydınlatma, yaşama alanlarında günlük işlerin yapılması için gereken gün ışına yakın formda, bugünkü ampullerin yerine direkt olarak takılabilecek yapıdaki LED ampullerle yapılan aydınlatmadır. LED’in kullanıldığı reklam, tabela, bina boyama vs. gibi konular bu yazıdan muaftır.

LED ışık kaynaklarıyla yapılan aydınlatma "akkor flamanlı ampul"lerle yapılan aydınlatmaya göre yaklaşık %70 ilâ %75, Tasarruflu ampullere (kompakt flüoresanlara) göre ise %10 ilâ %20 civarlarında enerji tasarrufu sağlayabilecekleri söylenebilir. Ama LED’lerle yapılan aydınlatma konforu ile tasarruflu ampullerle yapılan aydınlatma konforu arasında farklar olacaktır. Yani birbirlerini birebir ikame edemeyebilirler. Bu durum, biri diğerinden daha iyi veya kötüdür anlamına gelmez. Yüzdelerle yapılan karşılaştırmalar yalnızca belirli bir alanın aynı ışık miktarı (Lm/m2) ile aydınlatılması için gereken güçlerin kıyaslanmasıdır.

Aydınlatmanın yalnızca metrekare başına Lümen yani Lüx birimi ile kıyaslanması çok doğru bir yaklaşım olmamasına rağmen karşılaştırılabilmesi için kullanılabilecek en doğru fiziksel ortak ölçü olduğu için, kabul görmüştür.
Hâlbuki LED’ler için ışık birimi olarak Kandela (Cd) ve bunun alt birimi olan mili Kandela (mCd) kullanılır. Bunun nedeniyse LED ışığının 360 derecelik bir küresel alana ışık vermemesidir. O yüzden kataloglarında üreticisi tarafından LED için ışık kaynağı noktasındaki mCd cinsinden “ışık şiddeti miktarı” verilir.

Bir muhafazanın içerisinden (el feneri veya spot lamba gibi) LED tarafından yayılan ışığın, ne yönde ne kadar yayıldığı üreticinin LED önüne koymuş olduğu mercekler yardımıyla belirlenecektir.  Bu mercek açılarına göre ışığın aydınlatmış olduğu 1m2 alana ne kadar ışık akısının geldiğinin hesaplanması gerekir.




Bu noktada çok önemli bir ayrıntı gizli. Aynı tip LED’in önüne dar açılı bir lens taktığınızda geniş açılı lens’e göre daha büyük bir Lüx değeri hesaplarız. Çünkü ışığı daha dar bir alana yoğunlaştırmış oluruz. Böylelikle metrekare başına ışık akısı miktarı çoğalmış gibi görünür. Fakat aydınlattığımız yüzey alan azalmış olur! Bu nedenle üretici veya satıcı firmanın “mercekli” bir LED ampul için vermiş olduğu Lm/m2 (Lux) değerinin ve hangi açı için olduğunu iyi bilmemiz ve ona göre değerlendirmemiz gerekir.

Anlaşıldığı gibi, “LED ampuller yönlendirilmiş ışık kaynaklarıdır”. İşte bu nedenle spotların, projektörlerin veya reflektörlü aydınlatma ürünlerinin (Halojen, Cıva buharlı ve Metal-Halide armatürlerin) yerlerini ikameye daha uygundurlar. Dış ortam aydınlatmalarında oldukça başarılı ürünler mevcuttur. Ayrıca flüoresan ampullerin kullanıldığı yerlerde flüoresan tipindeki LED lambalar kullanılabilir.  Flüoresan tipteki LED ampullerin ışık miktarları üreticiden üreticiye değiştiği için yatırım maliyetleri, tasarruf miktarları, çalışma koşulları, verimleri, ömürleri ve arıza oranları hakkında iyi araştırma yapılmalıdır. Kaliteli bir flüoresan tipi LED ampulün, aynı tipteki flüoresana göre iki katından fazla ışık vermesi söz konusudur.






Son dönemlerde LED ampullerin bu “yönlendirilmiş ışık” olma dezavantajlarını ortadan kaldırabilecek olan tipte klasik (armut) yapıda veya bütün yüzeyi normal LED chip’lere donatılmış silindirik yapıda olan ampuller piyasada bulunabilir olmaya başlamıştır.
“LED ampullerin avantajları dezavantajları” blog yazımda da belirtmiş olduğum gibi, LED'ler sıcaklığa dayanıksız olmaları nedeniyle soğutulmaya ihtiyaç gösterirler. 11W'lık power-LED’li ampulün soğutulması için bile ciddi bir soğutucuya ihtiyaç duyuyor olması, standart ampul boyutunda daha büyük güçlerde üretimini güçleştirmektedir.
60W’lık Akkor flamanlı ampul kadar ışık verme kapasitesinde (806Lm ) 11W gücünde 2700K renk sıcaklığına sahip LED ampulü Philips piyasaya sürdü. Fakat fiyatı aynı ışık miktarını verebilen tasarruflu ampullere göre oldukça fazla. Evlerde tasarruflu ampullere oranla sağlayacakları avantaj, şimdilik kendisini kısa sürede amorti edecek kadar büyük değil. Uzak Doğu'dan gelen markasız ürünlerin fiyatları uygun gözükse de standart dışı ve çabuk arızalanıyor olmaları, ışık kalitelerinin düşük olması, kullanımları konusunda tereddüt yaratıyor.

Ama eğer ampulün kullanılacağı yer lambanın çok sıklıkla yakılıp söndürüldüğü bir noktaysa LED ampulün kullanılması uzun vade de yine de uygun olabilir. Tasarruflu (kompakt flüoresan) ampullerin ömürlerini kısaltan bu faktör mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Lambanın bulunduğu konum soğuk bir yerse bu durumda LED ampul kullanılması daha ciddi düşünülmelidir.




LED ampuller seçilirken dikkat edilmesi gereken bir başka önemli husus ise renk sıcaklığıdır. Renk sıcaklığının birimi Kelvin (K)’dir. Evlerimizde 2500 ila 2900K arasında renk sıcaklığına sahip ampuller kullanmamız daha sıcak huzurlu ortam hissi bakımından doğru olacaktır.
 Buna dikkat eden Uluslararası büyük firmalar hem tasarruflu hem de LED ampullerin renk sıcaklıklarını bu aralıkta tutmaya gayret etmektedirler. Ancak piyasadaki standart dışı Uzakdoğu ürünlerinde aynı özenin gösterilmediği görülüyor. Çoğunda renk sıcaklığı hakkında bir veri olmadığı gibi olanların da doğruluğu şüpheli. Ama şunu yine de kabul etmek gerekir ki LED ampullerin yaygınlaşması konusunda en fazla Uzakdoğu ülkelerinde daha büyük çaba olduğu gözleniyor. LED teknolojilerindeki gelişmeler hızla devam ediyor. Gelecekte yaygınlaşması kaçınılmaz ve gereklidir.

Tasarruflu ampullerin avantajları ve dezavantajları yazısını yine bu Blog’da okuyabilirsiniz.









<< Geri Dön Yeni Yorum Ekle
0 Adet
Yeni Yorum Ekle
İsim*
Konu*
Yorum*
Lütfen resim üzerinde gördüğünüz onay kodunu giriniz.*
Resmi Yenile


 
Ana SayfaEKONOMİSeyahat ve YaşamSanat-Kültür-TarihSPORİşletmede Verimlilikİşletmelerde İSGTEKNİK BİLGİ ve ÇÖZÜMLERHaberler & DuyurularBLOGResim ve KarikatürlerKayıtİletişim