Ana Sayfa

EKONOMİ

Seyahat ve Yaşam

Sanat-Kültür-Tarih

SPOR

İşletmede Verimlilik

İşletmelerde İSG

TEKNİK BİLGİ ve ÇÖZÜMLER

Haberler & Duyurular

BLOG

Resim ve Karikatürler

Kayıt

İletişim
Hoşgeldiniz!
GÜNLÜK YAŞAM
KUANTUM FİZİĞİ
BİLGİSAYAR&PROGRAM
KLASİK BİLİM
AYDINLATMA&IŞIK
CEP TELEFONLARI
Mayıs, 2014
Temmuz, 2014
Ocak, 2015
Şubat, 2015
Haziran, 2015
Temmuz, 2015
Şubat, 2017
T5 Floresan lambalarla aydınlatma projesi yapan firmaların tasarruf vaatleri ne kadar doğru?

Günümüz dünyasında enerji tasarrufu çok önem kazanmış durumda. Bir çok firma enerji tasarrufu sağlayacağını iddia ettiği projeler sunuyor. Üstelik bu tip projelere ilgili kurum ve kuruluşlar da uygun faiz ve vadeli kredilerle destek verince konu oldukça güncel hale geldi. Bu tasarruf projelerinin başında da aydınlatma projeleri geliyor. Peki bu projelerde bize ne sunuluyor?


 

 

 

Burada herhangi bir kandırma veya hileden bahsetmek söz konusu değildir. Amaç, aydınlatma projelerinde projeyi yapanın ne yaptığının anlaşılması ve daha bilinçli olarak projeye bakılmasıdır. Bu yazıda aydınlatma projeleri yapan firmaların nasıl bir strateji ile size enerji tasarrufu oranı çıkardıkları anlatılmaya çalışılacak.

Aydınlatmada kullanılan ürünler de son dönemlerde bazı gelişmeler meydana geldiği gözleniyor. Daha az enerji ile daha fazla ışık verdiği iddia edilen T5 tipi flüoresan ampullerle, flüoresan tip LED ampul ve LED’li spot lamba ve projektörler bir hayli popüler durumdalar. Biz bu yazıda T5 tipi floresanlarla yapılan projeleri irdeleyeceğiz.

Peki, bu tür ürünlerle yapılan projeler bize sunulurken nasıl bir yol izleniyor?
Bunun için önce işletmenin hâlihazırda mevcut aydınlatmalarının temin ettiği aydınlık miktarları ölçülüyor. Bu ölçümler yapılırken özellikle çalışılan yerler üzerinde duruluyor ve aydınlatılması gereken alanlar işaretleniyor.

İşte bu ölçümlerin doğruluğu tartışmalıdır. O anda ölçülen aydınlık değerleri aslında ışık akı değerleri düşmüş, yıpranmış, kendisi ve reflektörleri kirlenmiş ampullerin oluşturduğu değerlerdir. Çoğu zaman bu değerler olması gerekenden zaten %30 hatta %50 daha azdır.

Bu ölçülen değerlerle mevcut ampuller kullanılarak (tabii yenilerinin Lümen değerlerini alarak) bir aydınlatma projesi yapsanız zaten %30 ila %50 arasında daha az ampul sayısı çıkacaktır. Yani tasarruf etmiş olacaksınız!!?

İşte burada dikkatli olunmalı, eğer böyle bir ölçüm yapılacaksa bütün ampullerin ve reflektörlerinin temiz, mümkünse ampullerin yenilenmiş olmasına dikkat edilmelidir. Bu kadar masraf neden yapalım ki deniliyorsa eğer, kullanılan ampullerin kaç senedir orada oldukları tespit edilmeli ve ilgili firmanın kataloglarındaki eğrilerden ampullerin ne oranda ışık akısı kaybettikleri bulunarak aynı oranda ölçülen değere ilave yapılmalıdır. Tabii kirlenme faktörü de unutulmamalı.

 

 

 

 

 

Bu ölçüm işlerinden sonra yukarıda da belirtildiği gibi projeyi yapan firma aydınlatmada kullanılan armatür sayılarını ve toplam gücü azaltabilmek için “gereken alanları” doğru aydınlatmak üzere bir strateji geliştirir. Günümüz aydınlatma araçlarının yönlendirilmiş reflektörlerle daha dar alanda daha fazla ışık yoğunluğu elde etmeye yönelik olması, bunun temel nedenidir.

 

 


Tabii bir de gereksiz alanlarda fazla ışık olması çok da anlamlı değildir. Örneğin bir üretim hattının bulunduğu hol'de, yapılan üretimin görülmesi ve operatör çalışma sahalarının aydınlatılması daha fazla önem arz ederken, hattın arkasında hemen hiç gerekmeyen yerlerde aynı güçte aydınlatma yapılmasının bir anlamı yoktur. (Binaların yapım aşamasında aydınlatma planlanırken makine ve/veya üretim hatlarının nerelerde konumlanacağı çoğu kez bilinenmediğinden her yerde eşit aydınlık yoğunluğu olacak şekilde bir aydınlatma sistemi kurulmaktadır).

 

 


Bu mantık doğrudur ama projeyi yaptıranın bu noktada da armatürler için doğru yerleri belirtmesi ve parlama yansıma gibi sorunların meydana gelmemesi için ışık yönleri ve açılarının doğru tespit edilmesi hususunda dikkatli olması gerekir. Armatürlerin istenilen yerlere monte edilebilirliği, ampul değişimlerine uygunluğu, sıcak hava, çarpma gibi durumlardan uzak olması da bunlara ilave edilmelidir.

 

 

 


Aslında yapılan iş "üretim hatlarının ve çalışma ortamlarının konumlarına göre yeniden aydınlatmanın düzenlenmesidir" denilebilir.

Projeyi yapanın projede hangi firmanın ne tip armatür ve ampullerini kullanacağı başka bir önemli konuyu oluşturur.
Genelde bu işler için kullanılan T5 floresanların kısa, orta ve uzun ömürlü olan tipleri vardır. Eskiden T5 lambalar voltajdan ve sıcaklıktan çok etkilendikleri ve kısa ömürlü oldukları düşünülerek pek kullanılmazlardı. Şimdi elektronik balastların gelişmesiyle bu dezavantajları ortadan kalkmış ve piyasada tekrar yer bulmaya başlamışlardır.

 

 


Bu nedenle voltaj düşüklüğünden etkilenmeyen, sabit akım çıkışlı, sıcaklığa dayanıklı, harmonik kirlilik yaratmayan filtreli elektronik balastların kullanılması verim ve lamba ömrü açısından son derece önemlidir. T5 floresanlar kendi üretici firmalarının balastlarıyla çalıştırılmaları daha doğrudur. Lamba akımını denetim altında tutularak ışık kararlığı arttıran elektronik balast seçenekleri vardır.

 


T5 flüoresanların ışık verimleri tedbir alınmazsa ortam sıcaklığına göre çok değişir. Bazı üreticilerin 5 ile 70 derece çevre sıcaklığında %90 ortalama ışık akısı verimi sağlandığını iddia ettiği özel T5 lamba modelleri mevcuttur. Normal T5 lambalar 25 derece çevre sıcaklığının altında çok ciddi ışık kaybı gösterir. Örneğin standart bir T5 ampul 10 derece çevre sıcaklığında normal ışığının en fazla %56’sı, 5 derecede ise %45’i kadar ışık verebilir. Kısacası T5 lambalarla yapılan projelerde kullanılan lambaların kalitesi projenin başarısını çok etkiler. Tabii projenin uygulanacağı yerin bilhassa kışın olabilecek düşük sıcaklıklarının hesaba katılması da mühimdir. Bazen depolarda kışın sıcaklıklar 10 derecenin altında olabilmektedir.
 

 

 


 

 

Armatürler aydınlatmanın başka bir çok önemli unsurudur. Işığın doğru şekilde ve maksimum oranda yönlendirilmesini temin etmesi ve bunun kısa sürede karararak veya renk değiştirerek azalmaması gerekir. Şeffaf muhafazası da ışığı maksimum ölçüde geçirmeli, zamanla sararmamalıdır. Aksi halde hesaplanan ve ilk çalışmada elde edilen ışık verimi kısa zaman içinde azalacaktır. Dolayısıyla yapılan projede kullanılan armatürlerin bunları sağlayıp sağlamadığı iyi araştırılmalıdır. Yalnızca kaliteli lamba kullanmak yeterli değildir. Bu konularda bazı firmaların özel yapıda T5 floresanlar için geliştirmiş oldukları reflektörlü armatürleri mevcuttur.

 

 

 

Seçilen ampulün ışık rengi ve renk sıcaklığı değeri çalışılan ortama ve ihtiyaca göre doğru belirlenmelidir. Aydınlatılacak yerde renkle ilgili işler yapılıyorsa, tüm renk spektrumunda iyi renksel verime sahip T5 lambalar tercih edilmelidir. Aksi durumda renkler olduklarından daha farklı algılanabilirler.

T5 Floresanlarla yapılacak yeni veya yenilenecek eski aydınlatma tesislerinde bazı firmaların sunabildiği "Acil aydınlatma" ve "Dimmer (ışık ayarı)" özelliklerinin incelenmesinde yarar olacaktır.
İkili tip elektronik balastlara şarj olabilir bir NiCd pil bağlanarak, elektrik kesilmelerinde lambalardan bir tanesinin bir süre yanmaya devam etmesi sağlanabilmektedir.
Bir tip elektronik balast ise ışığın ayarlanabilmesi imkanını vermektedir. Bu sayede bir otomasyon sistemine bağlanarak ortam aydınlığına göre otomatik ışık ayarı yapılması sağlanabilir. Böylelikle ortamdaki ışık miktarı hem aynı kalacak hem de tasarruf sağlanabilecektir.

"T5 floresan lambaların uygulamalarında dikkat edilecek hususlar" yazısı "Teknik Çözümler" sekmesi altında kısa süre sonra yayınlanacaktır.

Devam edecek...




<< Geri Dön Yeni Yorum Ekle
ECENAZ
5/1/2014 8:38:29 AM
PROJE
ÇOOOOOOOOOOOOOK GÜZEL
1 Adet
Yeni Yorum Ekle
İsim*
Konu*
Yorum*
Lütfen resim üzerinde gördüğünüz onay kodunu giriniz.*
Resmi Yenile


 
Ana SayfaEKONOMİSeyahat ve YaşamSanat-Kültür-TarihSPORİşletmede Verimlilikİşletmelerde İSGTEKNİK BİLGİ ve ÇÖZÜMLERHaberler & DuyurularBLOGResim ve KarikatürlerKayıtİletişim