Ana Sayfa

EKONOMİ

Seyahat ve Yaşam

Sanat-Kültür-Tarih

SPOR

İşletmede Verimlilik

İşletmelerde İSG

TEKNİK BİLGİ ve ÇÖZÜMLER

Haberler & Duyurular

BLOG

Resim ve Karikatürler

Kayıt

İletişim
Hoşgeldiniz!
GÜNLÜK YAŞAM
KUANTUM FİZİĞİ
BİLGİSAYAR&PROGRAM
KLASİK BİLİM
AYDINLATMA&IŞIK
CEP TELEFONLARI
Mayıs, 2014
Temmuz, 2014
Ocak, 2015
Şubat, 2015
Haziran, 2015
Temmuz, 2015
Şubat, 2017
Kaçak Akım Rölesi Nedir?

http://sb.sitebaz.com/sites/f2/f29f1d7a8795c7c59fb694ecd6023cee/attachments/Image/Carpilan_kadin-k.jpg
Kaçak Akım Roleleri hakkında doğrular yanlışlar

Blog'larda, Kaçak Akım Koruma Rölelerinin düzgün çalışabilmesi için ilgili bölümlerde veya cihazlarda çok iyi topraklama yapılmış olmasından söz ediliyor, aksi halde çalışmayacağından bahsediliyor. Acaba bunlar doğru bilgiler midir?

Tek fazlı sistemlerde "Kaçak Akım Koruma Röleleri", faz kablosundan giden akımın, nötr kablosundan dönen akımdan en fazla 30mA farklı olabilmesine izin veren, insan sağlığını koruma öncelikli güvenlik cihazlarıdır.

Üç fazlı sistemlerde ise üç faz ve nötr kablolarından geçen akımların vektörel toplamlarındaki sapma miktarının maksimum 30mA olup olmadığı denetlenir.

Hem tek fazlı hem de üç fazlı sistemlerde sapma 30mA'in üzerindeyse role derhal açarak kablolardaki enerjiyi keser.

İnsan sağlığının korunması için 30mA tetikleme seviyeli olanlar kullanılırken, yangın durumunda kablolarda 300mA kaçak akım oluşana kadar hatların enerjili kalmasına müsaade eden tipleri bina güvenliği için kullanılır.

"Kaçak Akım Koruma (K.A.K.) Rölesi" ismi piyasada daha çok bilinmesine rağmen aslında "Hata Akımı Koruma Anahtarı" veya "Artık Akım Anahtarı" doğru adlarıdır.
İngilizce olarak "Earth Leakage Circuit Breaker"(ELCB), "Residual Current Device" (RCD), veya "Residual Current Circuit Breaker" (RCCB) olarak da anılırlar.


Hem tek hem de üç fazlı Kaçak Akım Koruma Rölelerinin elektronik ve elektrikli olmak üzere iki farklı tipi mevcuttur. Elektronik yapıda olanları ayrıca bir elektrikle besleme gerektirdiğinden AC yani Alternatif Akım'da tercih edilmezler.

Ancak DC (Doğru Akım)'ın söz konusu olduğu uygulamalarda elektronik tipte olanları kullanılmak zorundadır.

Kaçak Akım Koruma Röleleri, çalıştırılacakları hat akımına uygun büyüklükteki akım değerinde seçilmelidir. Buna K.A.K. Rölesinin "Anma Akımı" veya "Nominal akım değeri" denilir. Küçük seçilmesi arızalara, çok büyük seçilmesiyse hassasiyetin kötüleşmesine neden olur.

Kaçak Akım Koruma Röleleri, topraklamanın kötü olduğu veya topraklama kablosunun kopma olasılığı olan yerlerde bilhassa kullanılmalıdır.

Topraklamanın iyi olduğu yerlerde gövdeye kaçak durumunda, hem gövdede insan için tehlikeli gerilimin oluşması zaten mümkün olmayacak, hem de topraklama hattı devre sigortasını attırabilecektir.


Topraklamanın kötü olduğu veya topraklama kablosunun koptuğu yerlerde gövdeye faz kaçağı olması durumunda, bu gövdedeki voltaj toprak potansiyeline çekilemeyecek, sigorta atmayacak ve bir insanın dokunması halinde bu voltaj o insanın gövdesi üzerinden toprağa devresini tamamlayacaktır. Yani insan çarpılacaktır.
"İşte Kaçak Akım Koruma Rölesi tam bu durumda devreye girer".
Eğer çarpılan insan yalıtkan iyi bir ayakkabıya sahipse ya da yerde yalıtkan lastik malzeme varsa zaten üzerinden geçen akım tehlikeli seviye olan 30mA'i geçmez, dolayısıyla o insana çok bir şey olmaz. Kas spazmları meydana gelir ve kaçak olduğunu anlayarak cihazı bırakır.
Ama bu insanın üzerinden 30mA'den fazla akım geçerse, Kaçak Akım Koruma Rolesi derhal devreyi keserek, insanın bilincinin kaybolmasına ve/veya ölümüne engel olur.

İnsanlar elektriğe dokunur dokunmaz çarpılıp ölmezler, Çarpılmanın büyüklüğü yalnız akımın yükseklği ile ilgili değil süresiyle de alakalıdır.



 
1.Saha_ 1mA'den az akım       : Çarpmanın tesirleri genellikle algılanmaz
2.Saha_ 1mA ile 100mA arası :
   - 10mS süreyle 110mA
   - 100mS süreyle 50mA
   - 1 saniye süreyle 10mA alan içindeki çarpılmalarda, çarpılma hissedilir ama kas kasılmaları olmaz ve tıbbi herhangi bir yardım gerekmez.
3.Saha_ 10mA ile 150mA arası :
  - 100mS süreyle 140mA
  - 10 saniye süreyle 30mA  alan içindeki çarpılmalarda kas kasılmaları oluşur ama kalp durması olmaz.
4.Saha_30mA'den yüksek akım :
  - 100mS süreyle 1000mA
  - 1 saniye süreyle 120mA Kalp kasılması ve durması görülebilir.

Bazı internet sitelerinde veya blog'larda topraklama iyi değilse Kaçak Akım Koruma Rölesi bir işe yaramaz denilerek, insanın elektrik direnci tahminleri yapılıp 30mA akımın insanın üzerinden akmayacağı ve dolayısıyla Kaçak Akım Rolesinin "açamayacağı" ve bu sebeple de "işe yaramayacağı" ciddi olarak anlatılıyor. Bir insanın üzerinden 30mA'den daha büyük akım geçmiyorsa zaten ölümcül bir durum da yoktur.


Bütün amaç insan için tehlikeli olan 30mA sınırının aşılamamasıdır. 30mA akımın insanların üzerinden ancak 5 saniyeden fazla süre akması durumunda tehlikeli bir durum oluşabileceği bütün dünya tıbbi ve iş sağlığı kurumları ile devletler tarafından kabul edilmiş, kanunlaştırılmış bir değerdir. (Bakın IEC 60947-1).
Anma akımı değeri ne olursa olsun 30mA fark akımlı bir K.A.K. Rölesinin açma süreleri aşağıda verildiği gibidir:

Topraklama hatlarının hesapları yapılırken yine bu 30mA değeri dikkate alınır. İnsanın ortalama elektrik direncinin 1666Ohm olarak kabul edilmiştir.
Buradan yola çıkarak, gövdeye kısa devre oluşan "Alçak Gerilim" devrelerinde (1000Vac'a kadar) gövde üzerinde maksimum 50Vac, "Yüksek Gerilim" (1000Vac'un üzeri)  devrelerinde 75Vac gerilim oluşmasına izin verilecek şekilde topraklama hat direnci hesaplanır.

Şimdi neden Yüksek Gerilim devrelerinde 75Vac değeri seçilmiş derseniz; 1000Vac'un üzerinde Yüksek Gerilimin olduğu yerde, 50Vac sağlanması zor ve maliyetli bir gövdeye kaçak voltaj değerdir.
Yüksek Gerilim bulunan hücrelere zaten sıradan her insanın giremeyeceği ve girebilen insanlarınsa gereken tedbirleri almış eğitimli insanlar oldukları öngörülmüştür.

K.A.K. Rölelerinin pratikteki uygulaması hakkındaki teknik detaylara sitenin "
Teknik Çözümler" sekmesi altındaki "K.A.K. Röle Kullanım tarzı" bölümünde daha ayrıntılı olarak yer verildi.




<< Geri Dön Yeni Yorum Ekle
0 Adet
Yeni Yorum Ekle
İsim*
Konu*
Yorum*
Lütfen resim üzerinde gördüğünüz onay kodunu giriniz.*
Resmi Yenile


 
Ana SayfaEKONOMİSeyahat ve YaşamSanat-Kültür-TarihSPORİşletmede Verimlilikİşletmelerde İSGTEKNİK BİLGİ ve ÇÖZÜMLERHaberler & DuyurularBLOGResim ve KarikatürlerKayıtİletişim