Ana Sayfa

EKONOMİ

Seyahat ve Yaşam

Sanat-Kültür-Tarih

SPOR

İşletmede Verimlilik

İşletmelerde İSG

TEKNİK BİLGİ ve ÇÖZÜMLER

Haberler & Duyurular

BLOG

Resim ve Karikatürler

Kayıt

İletişim
Hoşgeldiniz!
Proaktif Bakım Mühendisliği
Titreşim ve Ses Analizi ile Kestirimci Bakım
Titreşim ve Ses Analizinde Metotlar
Yurdışından Makine Taşımak
Hareketsiz Cisimler İş Yapar mı
Servis_1
Servis_2
Smart TV Hard Diskini Geri Kazanmak
Elektrik fişi bir yönde takılınca sigorta neden atar
Kaçak Akım Rölesi Nedir
K.A.K. Röle Kullanım Tarzı
Elektrik Sayaçları ve Tasarruf Cihazları
TEKNİK ve MATEMATİK TABLOLAR
Elektrik Sayaçları ve Tasarruf Cihazları


Piyasada satılan ve enerji tasarrufuna katkıda bulunarak, elektrik faturası tutarını azaltacağı iddia edilen ürünler hakikaten faydalı mıdır?



Konuyu herkesin anlayabileceği şekilde mümkün olduğunca mesleki özel terim ve formüllerden arınmış şekilde anlatıyorum.

Konutlarda kullanılan elektrik sayaçları "Aktif Enerji Elektrik Sayaçları"dır. Ölçtükleri "Aktif Enerji"nin birimi kWh cinsindendir. Aktif Enerji, kısaca "iş yapan enerji" olarak tanımlanabilir

Evlerimizde kullandığımız birçok elektrikli cihaz aktif enerjinin yanında bir de reaktif enerji denilen ve aslında faydalı iş'e dönüşmeyen fakat cihazların çalışabilmesi için gerekli olan bir enerji de çekerler. Bu enerji olmazsa örneğin motorlar dönemezler, transformatörler elektrik enerjisini transfer edemezler, flüoresan ampuller yanamazlar vs. O nedenle bu enerjiye "Mıknatıslama Enerjisi" de denilmektedir. Enerji nakil hatları bu akımlar yüzünden fazladan yüklenirler ve kablolarda, trafo merkezlerinde enerji kayıplarına yol açarlar.

Bir de bu "Mıknatıslama Enerjisi"nin tam aksi yönünde enerji çeken elektrik malzemeleri mevcuttur, bunlar kondansatörlerdir. Bunlar da reaktif enerji çekerler ve yanız başlarına aynı mıknatıslama akımları gibi enerji hatlarındaki kabloları yüklerler ama trafo merkezlerinde voltajın tehlikeli şekilde yükselmesine sebep olurlar. Bu tür yüklere de "Kapasitif Yükler" denilmektedir. Günlük pratik hayatta kullanılan cihazlarda bu tür yüklere rastlanmaz.

İşte "Kapasitif Yükler"in kullandığı enerji, "Mıknatıslama Enerjisi"nin tersi etkiye neden olduklarından, mıknatıslama enerjilerinin kompanzasyonunda kullanılmaktadırlar. Bu sayede hatlardan mıknatıslama enerjisi çekilmez, aynı evde bulunan kapasitif yükler bu enerjiyi karşılamış olur. Tabii, kapasitif enerji de mıknatıslama enerjisi çeken cihazlar tarafından sağlanmış olur. Böylelikle birbirlerini sıfırlarlar.

Piyasadaki tasarruf cihazları bu prensip doğrultusunda yapılmış kondansatör içeren "Kapasitif Yük" kutularıdır.

Fakat bu reaktif enerjilerin her iki türünü de evlerdeki sayaçlarımız okumazlar ve faturaya yansıtmazlar. Devlet, konutlardan bu enerjinin bedelini almazken belirli bir oranın üzerine çıkması durumunda işletmelerden almaktadır.

Bu nedenle, konutlarda bu tür tasarruflar yaptığı iddia edilen cihazların kullanılması sayacın okuduğu enerji açısından bir anlamı yoktur ama;
Bina içerisindeki evimize kadar uzanan kabloların çekilen "mıknatıslama akımı oranında" gereksiz yüklenerek voltaj düşümüne neden olmasının önüne geçer. (Bu kablonun kesiti küçükse gerilim düşümü fazla, büyükse daha az olacaktır). Bu sayede bilhassa giriş kablo kesitinin küçük olduğu evlerdeki elektrikli cihazlarımızın mıknatıslama akımının kablolarda neden olduğu düşük voltajdan dolayı fazla aktif akım çekmesini önler. Çünkü belirli güçteki bir cihaz, "düşük voltaj oranı" kadar fazla "oranda" akımı hattan çekmek zorundadır. Bu yalnızca sabit güç çeken cihazlar için geçerlidir. Örneğin ampuller tam böyle çalışmazlar.

O halde, bu tip "tasarruf cihaz"ları bir oranda tasarrufa neden olurlar ama karşıladığı mıknatıslama akımı oranı kadar birebir bir tasarruf değildir. Konutumuzu besleyen kablo kesitinin küçük olması veya kablo uzunluğunun çok fazla olması durumunda bu tasarruf biraz anlamlı olacaktır.

Eğer, evinizde buzdolabı veya çamaşır makinesi çalıştığı süre boyunca, lambaların ışığında hissedilir bir azalma varsa bu tasarruf cihazını kullanmanızda fayda olabilir.

Verimliliğin ve enerji tasarrufunun çok önemli olduğu dünyamızda "tasarruf cihazlarının" evlerde kullanılmasındaki fayda sıfır olmaz. En azından ulusal hatlarımızın yükü de azaltılmış olur. Bu da bir nebze de olsa karbon salınımının azalmasını sağlar.

Yeri gelmişken, prizlerde bıraktığımız cep telefonu şarj cihazları, stand by konumunda tutulan bütün ev elektroniği cihazları uzun süreler içinde toplam olarak bir hayli enerji kaybına neden olmaktadır. Hem dünyamız hem de kişisel bütçemiz açısından bunlara dikkat etmekte fayda olduğunu hatırlatırım.





Elektrik Mühendisleri Odası (EMO)'nun konuyla ilgili yayınlamış olduğu rapor











 



 
Ana SayfaEKONOMİSeyahat ve YaşamSanat-Kültür-TarihSPORİşletmede Verimlilikİşletmelerde İSGTEKNİK BİLGİ ve ÇÖZÜMLERHaberler & DuyurularBLOGResim ve KarikatürlerKayıtİletişim